Temat: Wymiarowanie rysunków technicznych.
DEFINICJE
Przy wymiarowaniu rysunków technicznych obowiązują zasady określone polską normą PN ISO 129/Ak, a dotyczą one linii wymiarowych, wymiarów i sposobów ich zapisu oraz zasad wymiarowania.
Linie wymiarowe:
■ linie wymiarowe rysuje się linią cienką ciągłą, zakończoną po obu stronach strzałkami skierowanymi do pomocniczych linii wymiarowych;
■ odległość pierwszej linii wymiarowej od konturu przedmiotu wynosi 10 mm, a kolejnej nie mniej niż 7 mm od poprzedniej linii wymiarowej;
■ pomocnicze linie wymiarowe prowadzi się równolegle do wymiarowanego odcinka prostoliniowego, wysunięte są około 2 mm ponad grot;
■ linią wymiarową kąta jest łuk okręgu zatoczonego z wierzchołka tego kąta;
■ linie wymiarowe nigdy nie mogą się przecinać;
■ liniami wymiarowymi nie mogą być linie zarysu przedmiotu, pomocnicze linie wymiarowe i osie symetrii oraz ich przedłużenia;
■ wymiarując małe elementy, linię wymiarową przedłuża się poza linie pomocnicze, a groty rysuje się na zewnątrz, zwracając je do zarysu przedmiotu.


Przykłady wymiarowania


Wymiary i sposób ich zapisu:
■ na rysunku umieszcza się zawsze wymiary rzeczywiste;
■ wymiary zapisuje się w milimetrach (wyjątek stanowi rysunek budowlany);
■ nie umieszcza się jednostek miary przy wymiarze;
■ liczby wymiarowe umieszcza się na środku, nad linią wymiarową, w przypadku wymiarów pionowych należy obrócić arkusz rysunkowy zgodnie z ruchem wskazówek zegara (w prawo) i podać liczby wymiarowe, jak to opisano powyżej;
■ liczby wymiarowe pisze się pismem technicznym, którego wysokość wynosi od 2,5 mm do 4 mm;
■ liczby wymiarowe nie powinny być przecięte żadnymi liniami.
Zasady wymiarowania:
■ wymiarowanie zaczyna się od podania wymiarów najmniejszych, stopniowo przechodząc do wymiarów największych;
■ nie powtarza się wymiarów na jednym arkuszu rysunkowym;
■ nie podaje się wymiarów oczywistych (takich, które można np. obliczyć, kątów prostych – 90˚ itp.);
■ wymiary dotyczące jednego detalu powinny być zgrupowane na jednym rzucie;
■ środek otworu oznacza się dwoma wymiarami (pionowym i poziomym);
■ średnice otworów do 10 mm podaje się na zewnątrz otworu (strzałki/groty skierowane do środka otworu), a powyżej 10 mm wewnątrz otworu (strzałki/groty skierowane na zewnątrz środka otworu);
■ nie wolno zamykać łańcucha wymiarowego.

Notatka:
1. Wymiary i sposób ich zapisu:
■ na rysunku umieszcza się zawsze wymiary rzeczywiste;
■ wymiary zapisuje się w milimetrach (wyjątek stanowi rysunek budowlany);
■ nie umieszcza się jednostek miary przy wymiarze;
■ liczby wymiarowe umieszcza się na środku, nad linią wymiarową, w przypadku wymiarów pionowych należy obrócić arkusz rysunkowy zgodnie z ruchem wskazówek zegara (w prawo) i podać liczby wymiarowe, jak to opisano powyżej;
■ liczby wymiarowe pisze się pismem technicznym, którego wysokość wynosi od 2,5 mm do 4 mm;
■ liczby wymiarowe nie powinny być przecięte żadnymi liniami.
2. Zasady wymiarowania:
■ wymiarowanie zaczyna się od podania wymiarów najmniejszych, stopniowo przechodząc do wymiarów największych;
■ nie powtarza się wymiarów na jednym arkuszu rysunkowym;
■ nie podaje się wymiarów oczywistych (takich, które można np. obliczyć, kątów prostych – 90˚ itp.);
■ wymiary dotyczące jednego detalu powinny być zgrupowane na jednym rzucie;
■ środek otworu oznacza się dwoma wymiarami (pionowym i poziomym);
■ średnice otworów do 10 mm podaje się na zewnątrz otworu (strzałki/groty skierowane do środka otworu), a powyżej 10 mm wewnątrz otworu (strzałki/groty skierowane na zewnątrz środka otworu);
■ nie wolno zamykać łańcucha wymiarowego.
Przykład