III zasada dynamiki Newtona
Co mówi trzecie prawo dynamiki Newtona?
Zapewne wiesz o tym, że Ziemia ciągnie cię w dół. Możesz jednak nie zdawać sobie sprawy z fakty, iż Ty również ciągniesz Ziemie - w przeciwnym kierunku, do góry. I to równie mocno! Np., jeżeli Ziemia przyciąga się z siłą 500 N, to siła, z jaką ty przyciągasz nasza planetę również wynosi 500 N. Ten niezwykły fakt jest konsekwencją trzeciej zasady dynamiki Newtona.
Trzecia zasada dynamiki Newtona: Jeśli ciało A działa pewną siłą na ciało B, to również ciało B działa na A siłą równą co do wartości tej pierwszej, ale przeciwnie skierowaną.
Prawo to ujawnia nam pewna symetrie występującą w przyrodzie: siła nie istnieje jako takie, jest ona wzajemnym oddziaływaniem między dwoma ciałami, wskutek czego musi byś symetryczna. Prawo to często określane jest mianem zasady akcji-reakcji - mówimy, że dowolna siła (akcja) musi wywoływać odpowiadającą siłę reakcji.
Aby lepiej zrozumieć trzecią zasadę dynamiki Newtona, zastanówmy się, jak poruszają się ludzie w życiu codziennym. Np. pływak zawracający po dopłynięciu do końca baseny, jak na rysunku poniżej:
Pływak odbija się nogami od ściany basenu, w związku z czym, zgodnie z trzecią zasadą dynamiki Newtona, ściana jest od niego odpychana.
Jakie są inne przykłady działania trzeciej zasady dynamiki Newtona?
Łatwo znaleźć więcej przykładów. Kiedy nauczyciel przechadza się wzdłuż tablicy, odpycha się stopami od podłogi. Siła reakcji ze strony podłogi sprawia, że może on poruszać się naprzód.
Podobnie samochody, kiedy kręcą się ich koła, oddziałują na asfalt, "starając się" odepchnąć go do tyłu. Siła reakcji asfaltu działająca na opony sprawia, że samochód jedzie do przodu.
Inny przykładem może być odrzutowa rakieta, która wyrzuca z tyłu gaz o ogromnej prędkości. Dlaczego gaz ma tak dużą prędkość? Otóż oddziałuje on z rakietą, "odepchnął się" od niej podczas wybuchu w komorze spalania. I tak jak rakieta zadziałała na gaz, rozpędzając go, tak i gaz zadziałał na rakietę, nadając jej przyspieszenie w przeciwnym kierunku. Tego typu oddziaływanie nazywamy odrzutem. Ludzie czasem myślą, że rakiety odpychają się od powietrza, które znajduje się wokół nich - nie jest to prawda; przyspieszenie rakiety bierze się własne z odrzutu, czyli oddziaływania z wyrzucanym do tyłu paliwem.
Sprawa wygląda podobnie w przypadku helikopterów - działają one na powietrze znajdujące się pod śmigłami, pchając je w dół. Dzięki temu powietrze popycha je do góry i mogą latać. Ptaki czy samoloty również mogą unosić się właśnie dzięki "odpychaniu się" od powietrza.
Podsumowanie
Notatka do zeszytu:
Definicja w ramce ze strony 180 oraz rysunek poniżej
Zadanie domowe:
1,2 ,3, 4 strona 182
Termin do 20 kwietnia - robimy zdjęcie i przesyłamy przez zakładkę Praca zdalna (w nazwie szkoły wystarczy wpisać SP Uśmiech
---------------------------------
